Umi 7 mombe'ugua'u guarani
2/7

Mbói Tu'ĩ

Mbói ha tu'ĩ

BoquerónPresidente HayesCentralAsunciónAlto ParanáItapúaÑeembucúMisionesAlto ParaguayConcepciónAmambayCanindeyúSan PedroCaaguazúCordilleraCaazapáParaguaríGuairáTeju JaguaMoñáiJasy JatereKurupíAo AoLuisónAsunción

Epoko mapáre eñemoaguĩ hag̃uaEpoko jey emomombyry hag̃ua

Moõpa oikoÑeembucú karugua

Saga Colmán oñe'ẽ karuguáre. Ñeembucú ko saga oiporavo vaekue.

HekohaKarugua
Mba'éichapa oku'eOtyryry ýre ha tujúre
Kyhyje
Katupyry
Pya'e

Ko'ã papapy ko saga omoheñói vaekue, oñembosarái hag̃ua.

Ipoguýpe
Karugua jára, oñangarekóva ju'i, ysapy ha yvotýre
Araka'e
Ndorekói aravo. Isapukái oñehendu mombyry guive
Eñangarekóke
Isapukái ha ima'ẽ omongyhyje oñemoaguĩvape

Epoko kuatiáre ha ehecha ikupe

Mombe'u mbyky

Ejapyhy togue ha embohasa

Saga

Oñemongyhyje mboyve chugui, Mbói Tu'ĩ ha'e vaekue peteĩ tu'ĩ iporãva.

Saga

Oiko Yvy Marane'ỹme ha oñongatu peteĩ mba'e ñemi: tape ohóva upe tenda marangatúpe.

Saga

Ha katu ombotavy hikuái chupe. Omonga'u eiretépe. Ha oñe'ẽ hetaiterei.

Saga

Ohechauka jeikeha, ha pe araka'eve ndoikói va'erã, oiko.

Saga

Ijejavy rupi oñemoĩ ñe'ẽ vai hi'ári. Ipepo ipiru ha hete ipuku,

Ymaguare

ha pe oveve vaekue ho'a, oiko chugui mbói.

Ymaguare

Opyta chupe guyra tĩ, ha katu ipire oiko chugui pirapire, ha ima'ẽ, okañýva chugui ra'ãnga hũ.

Ymaguare

Upe guive oguata karuguáre, oñangareko y, yvoty ha opa oikovéva ýpe rehe.

Saga

He'i hikuái osẽha oñemoaguĩ vove peteĩ ñemondýi térã peteĩ mombe'u oñembyesaráitama vove.

Ymaguare

Mbói Tu'ĩ ha'e peteĩnte Taú ha Keraná ra'y pokõi apytégui.

Saga

Ko ñangarekoha nemondýiramo, eha'ãrõ eikuaa peve ijoyke'ykuérape.

Video

Ehecha video Instagram-pe ↗

Emongu'e nde kuãme

Papoteĩ ta'ãnga, stop motion-icha. Embosyryry emongu'e hag̃ua.

Mbói Tu'ĩ

Ema'ẽ aguĩ guive

Epoko peteĩ papapýre ha eñemoaguĩ.

Mba'épa ymaguare ha mba'épa arte?

  • Ymaguare

    Ha'e ta'ýra mokõiha: peteĩ mbói tuichaitereíva iñakã tu'ĩchagua.1

  • Ymaguare

    Omanda karuguápe ha oñangareko ju'i, ysapy, y ha yvotýre.1

  • Ambuéicha

    Guyra rague iñakãre, ikũ pytã mokõi apýra ha sapukái oñehendúva mombyry guive, osẽ mombe'u tavayguápe.23

  • Saga

    Tu'ĩ iporãva rehe oñemoĩ vaekue ñe'ẽ vai mombe'u, ko saga omoheñói. Colmán he'ínte iñakã tu'ĩchagua.1

  • Saga

    Yvy Marane'ỹ ha'e guarani mba'e añetegua, peteĩ tenda oñehundi'ỹva ha avave ndoikuaáiva moõpa oĩ. Ni peteĩ kuatia oñemoñe'ẽ vaekue ndombojoajúi ko mymba ndive.4

  • Saga

    Pe oguatáva tataindy reheve avei ko saga mba'e.

Moõguipa ou ko mombe'ugua'u
  1. Narciso R. Colmán (Rosicrán), Ñande Ypy Kuéra / Nuestros antepasados (1929, versión castellana 1937). Texto en Portal Guaraní
  2. Wikipedia, «Mbói Tu'ĩ»
  3. Mythlok, «Mbói Tu'ĩ»
  4. Izabela Leal, «Perspectivas sobre a Terra sem Mal na poesia contemporânea», Alea, 2021

Emoherakuã

Mbói Tu'ĩOñemoherakuã ko mombe'ugua'u kuatia, ita'ãnga ha ilink reheve